Soomaalidu maxay ugu xilatay Itobiya?

33130473

Run ahaantii ma’ihi qoraa, murti iyo halabuura uma dhalanin, balse waxaan qabaa waxa igu kalifay in aan ka qoro qoraalkan.

Su’aashani waa mid xanbaarsan murti balaadhan, balse dadku ay ku kala gadisnaan karaab ,jawaabaheeda,aan dib u fiirino taariikhda soojireenka ah iyo xaqiiqda dhabta ah.

Waxaan qoraalkan kaga hadli doonaa 6 qaybood oo itoobiya aan mid naba looguxilan Karin, Waxayna Kalayihiin Lixda Qodab Sidatan.

1:Diinta

2:Dhaqanka

3:Dhaqaalaha iyo Technologyada.

4:Dhulka.

5:Maamulkaiyocadaalada.

6.Dabar goynta,burburinta iyo boobka dhulka iyo dadka soomaaliyeed.

Qodobka 1aad Diinta.

Markaaan kahadlayno diinta itoobiya waxaa kunool 73 qowmiyadood oo mid walba kuhadasho luuqad ugaarah, aaminsan diino kala gadisan, hadaad akhrido tastuurka Itoobiya waxuu qeexayaa in diinta kaliya ee muqadaska ah ee shucuubta itoobiya in ay tahay mida orthodocska, islamarkaana waxaa lagu qeexay calanka itoobiya oobarta jaalaha ah, waxay utaagantahay diinta ,marka diintee weeye?calaamada jaalaha ah ee kutaala calanka itoobiya,Jawaab: waxay u taagantahay diinta ortodocska.

markii loo qalayo xoolaha nool ciidanka itoobiya waxaa lagu qalaa itoobiya ha israacdo taas waxay kuucadaynaysaa in wax diin ah oolagu qalay neef kaasi uu san jirin sababtoo ah Laguma xusin magaca ilaahay waana shay xaaraan ah in lacunaa.

markii la barbardhigo diinta dad ka soomaali du aamin san yihiin waadiinta Islaamka 100%. diinta islaamku waa mid waadix ah oo uu ku cad yahay talaabo walba oo laqaadayo, laqaaday ama laqaadidoono iyo dhaqanka suuban ee ibniaadamnimo.

waxa kunool itoobiya dad islaam ah balse laga soobilaabo xiligii Iimam Axmed Ibrahim (Axmed Guray) intii kadanbaysay waa dad ay haysato dawlad gaala ah oogumaysata.

Waxaa kamid qowmiyadahan islaamka ka ah: Somali, Oromo, Canfar, Harariyiinta, Binishangulka, Qaar kamida guraagada iyo qaar kale.

Marka mala odhankaraas oomalidu waxay ugu xilatay itoobiya waa diin, maya marka haday jawaabtu tahay maya maxaa ku kalifay madaxda soomaaliyeed in ay itoobiya u aadaan sidii xajka, ama mid kasta oo xil loo dhiibo uu ugu dabadha qaa itoobiya, maxaa kalifay in wadaniyadii, islaanimadii iyo soomalinimoda laga raaco itoobiya, waxaan cusbayn oo jirtay in laga soo bilaabo 1995 ilaahada , maamulada soomaaliyeed,ayu adeegaan itoobiya iyaga oo, dad soomaaliyeed oo walaaladooda ah, oo kasoo cararay cadawga madow dib gacanta cadawga u galinayay.

Waxaa jirtay odhaah soomaaliyeed loogu jawaabay mid kamid ahaa, u adeega yaasha itoobiya oo lagu yidhi( isku dar labada dhanba oo imisaa soomaali laga dilay).

Waxaa kale oo Iyana aan cusbayn in nabad galiyadii lagu waayay walaal tinimo, ee ay ku baa ba’een da’yar farabadan oo soomaaliyeed manta cabsida Gabre kukeeno, ma is waydiisay maxay tahay, rabitaanka dhabta ah ee itoobiya, ee ku aadan dhulka soomaaliyeed?, ma akhriday, 2007 waraaq da uu madax waynihii hore ee itoobiya Mengistu xayle Mariam usoo diray Melese Zenawi, kadib markii ciidamada itoobiya aysoo galeen soomaliya, Mengistu waxuu qoray waraaq bogaadin ah, isaga oo sheegay in uu M.Zenawi dhamaystiray riyadii uu aamin Sanaa mudo badan, taas oo ahayd ( ciidamada itoobiya oo ka talinaya xamar dakadeeda).

Kadib markuu Zenawi helay waraaqdan waxuu ku dhawaaqay in uu cafiyay Mengistu oo isagu ka cararay wadanka markii laga qabsaday 1991 kunanool koonfurta Africa.

Lasoco qaybta Danbe ee qoraal kan iyo dhaqanka.

Mahadsanidiin.

Abshir mohamed

Minneapolis,USA